|
بسمه تعالي
ارزيابي عملكرد دولت نهم
چند نكته در اين ارزيابي حائز اهميت است:
1. دولت از نيمة دوم سال 84 شروع به كار نمود. بنابراين
بخشي از نقاط قوت و ضعف آن مربوط به برنامه هاي دولت قبل
است. لذا گذشت زمان بيشتر، امكان ارزيابي را بيشتر فراهم
مي نمايد.
2. ارزيابي آماري عملكرد دولت باتوجه به زمان كوتاه اجراي
برنامه ها زود است و اصولاً پرداختن به آمار و ارقام بدليل
عدم دسترسي به منابع معتبر آماري و اختلاف نظر در آمار و
ارقام در اين ارزيابي ضروري نيست.
3. دولت بايد آمار عملكرد خود را در بخشهاي مختلف منتشر
نمايد تا زمينة ارزيابي و اظهارنظرها فراهم گردد و حزب
بايد خروجي كار را كه شاخص آن آمار است، با مباني،
راهبردها، سياستها و شرايط حاكم جامعه و زندگي روزمره مردم
تطبيق داده و ارزيابي نمايد.
4. ارزيابي به كليات مي پردازد و پرداختن به تفصيل موضوعات
نيازمند ارزيابي واحد و جامع از يك موضوع مي باشد.
زراعت و باغباني
دراين بخش اقدامات دولت براي استقلال و خودكفايي كامل،
قابل تقدير است، ولي در بخشي از نهادها، واردات همچنان
ادامه دارد و از جهات مختلف، مشكلاتي در حوزة تأمين مواد
غذايي و خوراك دام و طيور ايجاد مي كند.
دام و طيور
بسياري از طرحهايي كه سالهاي قبل سرمايه گذاري و فعال شده
اند، اكنون راكد و تعطيل مي باشند. دولت بايد حداكثر بهره
برداري را از سرمايه هاي نظام نموده و بخصوص در بخش تبديل
و فرآوري فراورده هاي دام و طيور كه در بسياري از موارد،
كشور را از وابستگي رها مي نمايد و به اشتغال مولد منجر مي
شود، اقدام نمايد.
تعادل بين عرضه و تقاضا در بخش كشاورزي
بسياري از محصولات كشاورزي به دلايل مختلف زمينة عرضة
مناسب را ندارند. دولت بايد بيش از پيش در زمينه هاي عرضه،
تقاضا، نگهداري، بسته بندي، حمل و نقل و نهادهاي حمايت
كننده، فعال باشد.
جنگل و مرتع
ضمن جلوگيري از تخريب و آتش سوزي و نابودي عرصه هاي جنگل و
مرتع و احياء و اصلاح آن با كمك بخش خصوصي، دولت بايد نظام
حقوقي و مالكيت و بهره برداري و صيانت از حقوق بيت المال
را طراحي، اجرا و نظارت نمايد و بهره برداري عملي از جنگل
و مرتع را به سطح قابل قبول برساند.
آب و خاك
مهار آبها روند مطلوب و مناسبي دارد. تسريع در تكميل
زنجيرة سدسازي و سيل بندها و طرحهاي آبخيزداري ضروري است.
ضمن اينكه صادرات فن آوري سدسازي و مهار آبها و حمايت از
آن و تشويق بخش خصوصي قابل تقدير است.
معدن
درسالهاي اخير بخش معدن رشد خوب و مناسبي داشته و فعاليت
دولت جديد هم قابل توجه است. ضمن اينكه حلقة اتصال بين
استخراج معادن و ايجاد صنايع واسطه و مادر، تقويت شده و
بخشي از اشتغال را حل نموده است.
نفت و گاز
بخش قابل توجهي از مشكلات نفت در حوزه هاي استحصال، بهره
برداري، استخراج، پالايش، صادرات، مديريت و رانت خواري،
كماكان وجود دارد. حركتهاي مثبتي براي اصلاح امور از ناحية
دولت انجام شد، ولي در حد انتظار نيست. گازرساني به شهرهاي
كوچك و روستاها و فراهم نمودن زمينة فروش و صادرات گاز
بايد هرچه زودتر محقق گردد.
بنزين
دولت وعده داده بود مشكل بنزين را اعم از توليد، پالايش،
توزيع و تعديل واردات و اصلاح قيمت، در كوتاه ترين زمان حل
نمايد. اگرچه در زمان كوتاه عملكرد دولت، انتظار زيادي
نيست. ولي تأخير در اقدامات مربوطه در آينده نگراني ايجاد
خواهد نمود.
صنعت
نظام صنعتي ما از اساس مشكلاتي ريشه اي داشته كه آثار آن
باوجود همة تلاشها، همچنان هويداست. ناهماهنگي بين بخش
صنعت و توليدات بخش كشاورزي و خدمات و ساير بخشها و بخصوص
سياستهاي وارداتي و صادراتي به نظام سرمايه گذاري و مشاركت
بخش خصوصي و اشتغال درآمد، ضربه مي زند. در يكسال گذشته
دولت اقدام اساسي را به عرصة افكار عمومي ارائه ننموده
است. اتصال علم و دانشگاه به صنعت، از اموري است كه بايد
عملياتي شود.
آب و برق
نحوة تأمين و توزيع نيرو باتوجه به افزايش جمعيت گسترة
جغرافيايي و محدوديتهاي آن و خشكساليهاي پي درپي قابل
تقدير است. ولي ناهماهنگي و نارسائيهاي موجود و مقطعي كه
در گوشه و كنار كشور وجود داشته و يا اتفاق مي افتد، بخصوص
در تأمين آب شرب كه براي بسياري از مناطق، بايد مشكل برطرف
و تكميل شود.
ساختمان و مسكن
مسكن از مشكلات اساسي مردم است كه دولت در سال اول خدمت،
با همة تلاش خود، سياست خوشحال كننده اي را براي اقشار
نيازمند، ارائه نكرده است. نگرانيهايي از گراني مصالح و
اجاره و مسكن وجود دارد كه بايد دولت هرچه زودتر سياستهاي
خود را اعلام و عملي سازد. به نحويكه آثار آن در بازار
ملموس و هويدا باشد و بخش مسكن از ركود خارج شود. ساز و
كاري بايد پيش بيني گردد كه مساكن ساخته شده، به اجاره يا
فروش درآيد و مسكن خالي، مشمول ماليات سنگين گردد.
بازرگاني
سياستهاي بازرگاني با نوسانات توأم مي باشد. مشاركت مردم
در بخش بازرگاني بايد هرچه زودتر توسط دولت بصورت جامع،
نهادينه و در مقاطع مختلف ارزيابي شود. نوسانات قيمتها و
بخشي از گرانيها نبايد ضعف نظارت و كنترل دولت را تداعي
نمايد. گرايش به سمت مبادلة تجاري با كشورهاي اسلامي و
بويژه افريقا كه 3% از حجم تجارتي آن را شامل مي شود،
حمايت از توليدات داخلي با ترجيحات بازرگاني و تشويق
صادرات، همچنين ارز مملكت نبايد به خريد اقلامي اختصاص
يابد كه امكان توليد داخلي دارند.
مخابرات
شبكة مخابرات از توسعة بسيار مطلوبي برخوردار گرديده و
اقدام دولت جديد در كاهش قيمت تلفن همراه و توسعة آن بسيار
مثبت و رضايتمند بوده ولي سياست اتخاذ شده درخصوص توليد
گوشي همراه و تعرفه گمركي قبل از زمينه سازي لازم و فراهم
نمودن بسترها، سياست مطلوبي نبود.
راهها
ادامة سياست دولتهاي قبلي در رابطه با توسعة راهها و رفع
نقاط حادثه خيز مطلوب است ولي انتظار مردم تسريع در ايجاد
بزرگراههاي شروع شده، اصلاح جاده ها، اتصال شبكه هاي
روستايي، راه آهن مسئوليت دولت را صدچندان مي نمايد.
كارنامة قابل قبول دولت دربخش جاده ها تاحدود زيادي در
كاهش مرگ و ميرها و تصادفات جاده اي متبلور خواهد بود.
فرودگاهها
اصلاح و بازسازي ناوگان هوايي و حوادث بخش پرواز، از
نگرانيهاي مردم مي باشد كه عليرغم توسعة فرودگاهها همچنان
حادثه خيز بوده و مورد انتقاد مردم است و دولت بايد هرچه
زودتر به اين بخش بپردازد.
حمل و نقل
حمل و نقل جاده اي نيازمند نهادها و نظامهاي هدفمندي است
كه بايد با مشاركت بخش خصوصي شرايط مطلوب و مورد رضايت
مردم را فراهم نمايد كه در آن، سرعت، سلامت، اعتماد و بيمه
را بايد در بر داشته باشد. در اين زمينه دولت بايد برنامة
اصلاحي خود را به مردم ابلاغ نمايد.
بازار و اصناف
بازاريان و اصناف درخصوص نظام تأمين و توزيع و عرضه و
تقاضا و تنظيم بازار و توليدات بخش خصوصي، ديدگاههاي
متفاوت و مطلوبي دارند كه دولت بايد زمينة مشاركت اين بخش
را براي ساماندهي نظام صنفي و بازار فراهم نمايد. دولت اگر
چه جرقه اي را زده، ولي اقدام قابل قبولي را شروع نكرده
است.
بهزيستي و تأمين اجتماعي
اقدامهاي دولت درخصوص تأمين اجتماعي و حمايت از محرومين،
روزنة اميدي ايجاد كرده كه بايد در انتظار اقدامهاي گسترده
و فراگير و عملي آن براي حمايت از بخشهاي محروم جامعه بود.
در اين زمينه آثار فعاليت تاحدودي آشكار شده و فراگير و
مطلوب نيست. مهمتر از همه، حمايت دولت بايد مولد و
اشتغالزا و متكي به هويت باشد. ولي اينگونه برنامه ها
مشاهده نمي شود. البته گسترش نظام جامع تأمين اجتماعي،
نيازمند زمان است كه بايد در آيندة نزديك عملي شود.
آموزشهاي فني و حرفه اي
اين آموزشها كه از گذشته به نحوي وجود داشته اند، فراگير،
هدفمند، كاربردي و هماهنگ با ساير نيازمنديها و بخشها و
حمايتها نبود. دولت در اين زمينه برنامة جامعي را بايد
ارائه دهد كه در سال گذشته بطور مشخص اعلام نكرده و در
آيندة نزديك بايد منتظر اقدام دولت بود.
آموزش و پرورش
فراز و نشيبهاي آموزش و پرورش در گذشته، رضايت مطلوب جامعه
را فراهم ننمود. مشكلات ساختاري در حوزه هاي نظامهاي
آموزشي، تربيتي، پرورشي، مهارتي، مديريتي، آماده سازي،
خلاقيت، بهره وري، آينده سازي، اتصال به بخشهاي ديگر
اجتماع، ارتباط با آموزش عالي و ورزش و الگوپذيري، رفاه
فرهنگيان و تقويت بنيان خانواده ها و ... پابرجاست كه دولت
در سال گذشته محورهاي مشخصي را براي اقدام ابلاغ ننمود و
يا اينكه اطلاع رساني در سطح افكار عمومي نگرديد.
آموزش عالي
اقدامات دولت در نقل و انتقال دانشجويان، بومي نمودن
پذيرشها، پرهيز دانشگاهها از فضاي متشنج، انتصاب مديران
متعهد، رضايتبخش است.
تلاش براي اصلاح نظام كنكور درصورت تحقق، مفيد بوده و سوق
دادن دانشگاهها به جايگاه حقيقي خود كه در آن علم آموزي،
فن آوري، تحقيق، پژوهش، پيوند با نظام اداري و بخش خصوصي،
استقلال عملي و تربيت دانشمندان مختلف، انتظارات حداقلي
است كه دولت بايد برنامه هاي خود را هرچه زودتر عملي
نمايد. بخصوص كه شرايط پذيرش كنوني تناسب با نياز بخشها و
آيندة نظام اشتغال كشور نيست و ظرفيت رشته ها و نوع پذيرش
جنسي، متناسب با نيازهاي آتي كشور و با برنامه ريزي باشد.
بهداشت و درمان
بالابودن هزينه هاي درمان، ناهماهنگي بسياري درماني دولتي
و خصوصي با قوانين، ضعف نظارت، دسترسي به فرصتهاي مناسب
بهداشتي و درماني، بيكاري پزشكان فارغ التحصيل، كمبود برخي
از اقلام دارويي و قاچاق دارو، وجود داروهاي تقلبي وارداتي
در بازار مصرف و مسائل مربوط به بيماران صعب العلاج، از
جمله مشكلات موجود است كه بايد دولت به آن اهتمام ورزد.
اگرچه تلاشهاي دولت در اين زمينه چشمگير بوده است.
جهانگردي
درسال گذشته تغيير محسوسي در نظام گردشگري و جذب توريست و
جهانگردان بوجود نيامد و مقدمات برنامه ريزي جامع اين حوزه
فراهم نگرديد و يا اطلاع رساني نشد. حداقل انتظار اين است
كه در اسرع وقت دولت باوجود ظرفيتهاي كم نظير ايران
اسلامي، برنامة عملي خود را تبليغ و اعلام نمايد.
بودجة دولت
عملكرد دولت در پيشنهاد و تدوين بودجه، سال جاري از نظر
زمان، توأم با توفيق بود. بازنگري در بعضي از محورهاي
برنامة چهارم مفيد بود. جهت گيريهاي بوجود آمده با نگاه
عدالت محور، مؤثر بود ولي تعطيلي برخي از اصول قانون اساسي
از بعد نظارتي و خصوصي سازي و واگذاري امور به مردم و
سياستهاي تشويقي توليد و صادرات غيرنفتي و ناهماهنگيهايي
كه در مقطعي با بعضي از كميسيونهاي مجلس وجود داشت، از
اموري است كه دولت بايد به انجام و اصلاح آن پرداخته و
بخصوص در گزارش تفريغ بودجه، اشكالات سالهاي قبل تكرار
نشود.
هزينة درآمد خانوار
وعده هاي دولت در اين رابطه براي بعضي از اقشار، آثار
مثبتي داشت. كنترل قيمتها و جلوگيري از افزايش قيمتها،
بخصوص توسط بخش دولتي از رشد هزينه ها جلوگيري نمود. ولي
گراني بعضي از اقلام مورد نياز عموم در كنترل دولت نبود و
بايد برنامه ريزي مناسب انجام شود. اهتمام دولت به افزايش
متوسط درآمدها بخصوص براي بخش اداري، اگرچه كافي نبود، ولي
روزنة اميدي را ايجاد كرد. نكتة مهم اين است كه متوسط سطح
عمومي هزينه هاي ماهيانه بسياري از خانوارها از متوسط
درآمدها بيشتر است و امكان پس انداز ندارند. درحاليكه در
بسياري از كشورها بخشي از درآمد خانواده پس انداز مي شود.
تورم
اگرچه آمارهاي منتشرشده، كنترل تورم را نشان مي دهد، ولي
آثار فشار تورم در بسياري از اقلام مورد نياز خانوارها
مشهود است. لذا بين محاسبة شاخصهاي تورم در سطح كلان با
آنچه كه اقشار مختلف روزانه با آن مواجه هستند، تفاوت وجود
دارد.
محيط زيست
روند بي توجهي به عوامل زيست محيطي، نگران كننده است و
قوانين مناسب زيادي تاكنون تدوين گرديد، كه به دليل عملي
نشدن، روند تخريب محيط زيست را در عرصه هاي گوناگون تشديد
نموده است و دولت بايد هرچه زودتر گزارش اقدامهاي خود را
به مردم ارائه نمايد. به نحويكه با گذشته تفاوت آشكاري
داشته باشد. ازجمله هواي آلودة شهرها، زباله هاي شهري،
آلودگي معابرشهري، آلودگي رودخانه ها، درياها، درياچه ها،
جنگلها و مراتع، فاضلابها، پس ماندهاي كارخانجات و ... .
صنايع دستي
كاهش توليد و فروش و صادرات و كيفيت، روند خود را همچنان
ادامه مي دهد. دولت بايد سياست تشويق، حمايت، صادرات،
بازاريابي و عرضة مناسب را اعمال و تبليغ نمايد. سهم
صادرات اين بخش آثارش بايد در اشتغال و درآمد خانوارهاي
شاغل مشخص باشد.
توزيع نيرو
شبكة نيرو، اعم از آب و برق بايد به گونه اي طراحي، توليد
و حمايت شود كه هم مناطق به نسبت عادلانه برخوردار شوند و
تنگناهاي برخي مناطق برطرف شده و بخصوص در توزيع آب
كشاورزي در مناطق غيربرخوردار تسريع شود و دولت از اين جهت
گيري نبايد غافل باشد.
سدسازي و مهار آبها
اقدامهاي اساسي گذشته در سدسازي و مهار آبها بايد كماكان
تقويت و ادامه داشته باشد. ضمن اينكه باوجود كم آبي، آبهاي
زيادي از كشور خارج مي شود و دولت بايد اعلام نمايد كه در
طي چند سال، چه ميزان از آب خروجي كشور را مهار و چگونه از
آن بهره برداري مي شود. علاوه بر اين بخشهاي زيادي از
اراضي زير سدها از آب سدها استفاده نمي شود.
توسعة روستاها
آمايش واقعي سرزمين در توسعة روستايي با الگوهاي متفاوت و
طرحهاي همه جانبه نگر بايد اجرا شود. بي توجهي به اين امر،
سرمايه گذاريهاي بي هدف و رها شده در روستا، هدر رفتن
منابع و خدمات، مهاجرتها و رشد بي هدف شهرنشيني و بحرانها
مختلف اجتماعي و فرهنگي و سياسي شهرهاست كه دولت بايد
برنامة خود را به مردم ابلاغ نمايد.
نظام بانكي
توفيق دولت در اصلاح نظام بانكي، آثار ملموسي نداشت. كاهش
نرخ بهرة بانكي، اقدام مناسب بود كه بايد با ساير بخشهاي
بانكها كاركرد جامع و هماهنگي را داشته باشد. باتوجه به
اينكه رشته هاي بانكي به همة آحاد جامعه به طرق مختلف متصل
است. دولت بايد راههاي عملي تحصيل رضايت مردم را در ارتباط
با بانكها تدوين و ابلاغ نمايد. تقويت صندوقهاي قرض الحسنه
با كارمزد 2 تا 3% و سپردن بعضي كارها به آنها كه موجب
رقابت با بانكها و كاهش هزينه مي گردد.
هنر
هنر با همة ابعاد وسيع و مصاديق متنوع و متعددي كه دارد،
ضمن تحولي كه نسبت به قبل از انقلاب دارد، درخدمت نظام
ديني ظهور نيافت. دولتي كه منتسب به اصولگرايان است، حداقل
در سال اول خدمتگزاري خود بايد اعلام نمايد كه چه تحولي در
حوزه هاي هنري بايد بوجود بيايد. بخصوص كه در عرصه هاي
فيلم و سينما و نمايش، مشكلات زيادي وجود دارد.
سينما
موضوعات و ابزارهاي هنري به دليل لطافت و ظرافتهاي بالايي
كه دارند، به اندازة سير كمال و تكوين و تعالي از خطر
ابتذال و فسادپذيري هم مصون نخواهد بود. دولت برنامة مصون
سازي، هدايتگري و سازندگي را در عرصة فيلم ابلاغ ننموده
است. اگرچه در مدت يكسال، انتظار اجرا نبوده است.
مطبوعات
سياست تنوع و تكثّر و حمايت دولت از مطبوعات قابل تقدير
است ولي از نظارت اساسي و عمقي كه شأن مطبوعات را در نظام
اسلامي معرفي نمايد، غفلت مي شود و يا اينكه هنوز به عرصة
اجرا نرسيده است. يارانه مطبوعات بايد هدايت شده باشد و در
پرداخت يارانه به نشرياتي كه ارزش محتوايي و عملي ندارند،
تجديد نظر شود.
واردات و صادرات
گام بلند و مثبت خودكفايي در برخي اقلام اساسي كشاورزي
موجب خوشحالي ملت گرديد و وعده هايي كه دولت در اين زمينه
داده است، بايد عملي شود. بازشدن دروازه ها به روي كالاهاي
توليدي چيني كه فاقد كيفيت بوده و موجب تعطيلي بسياري از
كارخانه ها و كارگاهها گرديده، خسران و ضرر است. دولت بايد
هرچه زودتر در اين رابطه اقدام نمايد. سياست تشويق صادرات
در بسياري از زمينه ها بايد حمايت گردد. گلوگاههاي ورودي
كالاي قاچاق بايد كنترل و مسدود شود. دولت بايد تراز
بازرگاني مثبت را با اعداد و ارقام يا برنامة زماني اعلام
نمايد.
عزل و نصبها
دولت در عزل و نصبها، بيش از اين مي توانست از ظرفيت
مديران لايق، كاردان، باتجربه و متعهد اصولگرايان استفاده
نمايد. اگرچه مديران دلسوزي بكار گرفته شدند، ولي ضعفهاي
مديريتي در بعضي از بخشها مشهود است. در سطوح مياني،
مديراني وجود دارند كه با برنامه هاي دولت هماهنگ نيستند و
بعضي نيز اعتقادي ندارند. ازحضور برخي فرصت طلبان كه سالها
حضور خود را در مراكز حساس حفظ كرده و مشكل گشا نبوده اند،
نبايد غفلت شود. كثرت اشتغال رئيس جمهور محترم و مديران
عالي، نبايد آنها را از مشورت با جريانها و افراد باتجربه
و دلسوز و داراي برنامه غافل نمايد. شايسته سالاري يا
گزينش شايستگان بايد ملاك و براي همه ملموس باشد و استفاده
از اعضاء شوراهاي شهر و ساير مناصب چند شغله بعنوان همكار
با حفظ سمت، غلط است.
سفرهاي استاني دولت
اصل سفرها به خودي خود مورد تأييد و حمايت است. مهم وعده
ها و مصوباتي است كه بايد اجرا شوند. علاوه براين مصوبات
نبايد خلاف قانون و ناهماهنگ با راهبردهاي مختلف و برنامه
هاي مصوب و چشم انداز باشد. جامع نگري ضرورتي است كه بايد
همة زوايا را در برگيرد. هماهنگي با مجلس در اين سفرها
حتماً بايد ملحوظ شود.
امنيت داخلي
توفيقات دولت باوجود بحرانهاي ايجاد شده درطول سال اول
خدمتگزاري دولت قابل توجه بود، ولي تكرار آنها جاي نگراني
است. از آنجا كه امنيت شاخصهاي متعددي دارد، دولت بايد
اطلاع رساني لازم را به مردم داشته باشد و مردم هم اين را
لمس نمايند. البته دولت بايد آمادگي كامل خنثي سازي توطئه
هاي پيش روي را كه توسط استكبار جهاني طراحي و اجرا مي
شود، داشته باشد. حوادث بلوچستان و خوزستان و آذربايجان،
افزايش سرقت و گروگانگيري و كشتار جاده اي، قابل اغماض
نيست.
سياست خارجي
صراحت مواضع و شجاعت در موضعگيريها و انطباق آن با مباني
ارزشي انقلاب اسلامي و فعال بودن ديپلماسي خارجي و به
انفعال كشاندن كشورهاي مستكبر در جهت گيري خارجي دولت،
موجب خوشحالي ملت و رهبري گرديد. ولي انتظار اين بود كه در
ساختار اداري و مديريتي و برنامه اي سفارتخانه ها تحولي
ايجاد گردد كه در انتظار اقدام عاجل دولت هستيم.
آزاديهاي اجتماعي
آزاديهاي اجتماعي، هدية انقلاب اسلامي و نظام ولايتي به
مردم بوده است. ولي نحوة پاسداري از آن و تعامل دولت با
ملت در اتخاذ روشها، بسيار مهم است كه دولت در اين رابطه
وظيفة خود را درحد وسع انجام داده است.
پروندة هسته اي
اگرچه در مقدمات پروندة هسته اي در مقابله با كشورهاي
قدرتمند، تلاشهايي گرديده و انتقادهاي فراواني هم به دنبال
داشته، ولي در يكسال گذشته و در اسرع وقت، دولت موضع بسيار
شايسته و در خور تقدير و هماهنگ با ساير اركان نظام در
پروندة هسته اي داشته و تاكنون با موفقيت پيش رفته است.
ادامة اين روند، توفيقات زيادي را به دنبال خواهد داشت.
تعامل با قوا
دولت در مدتي كوتاه، تعامل خوب و مناسبي را با قواي ديگر
داشته است كه بايد تداوم يابد. ولي نحوة هماهنگي با مجلس
در معرفي وزرا و ادامة آن، انتقادهايي را بدنبال داشت كه
از نقايص و ضعفها و شايد كم تجربه بودن دولت محسوب شود. و
انتظار مجلس در معرفي و انتصاب مديران قويتر، انتظاري درست
باشد. ميدان دادن به افراد غيرمسئول و چهرة تقدس بخشيدن به
دولت، غلط و شايستة دولت خدمتگزار نيست.
احزاب و گروهها
موضعگيريهاي دولت و رئيس جمهور محترم دررابطه با احزاب و
گروهها، موضعگيرهاي مناسبي نبوده است و خواسته يا ناخواسته
موضع ضد حزبي و مخالف احزاب را به جامعه القاء مي كرد.
انتظار اين است كه دولت، موضع خويش را اصلاح و از نقش
سازنده و تعيين كننده و سرنوشت ساز تشكلهاي خدمتگزار و
الهي و باسابقة درخشان كه در مواقع بحراني و غيربحراني
مؤثر هستند، غافل نباشد. و بايد توجه داشت كه مشاركت سياسي
با درصد بسيار بالايي فقط از طريق احزاب عملي و مستمر
خواهد بود. لازمة نظام جمهوري، وجود احزاب است. نمي توان
با حذف آن، به جمهوري رسيد. احزاب واسطة مردم و حكومت
هستند. تقويت آنها موجب حفظ حكومت مي شود.
خصوصي سازي
خصوصي سازي در سالهاي اخير موفق نبود. دولت در اين رابطه
شعارهايي را تبليغ نمود و انتظار اين است كه هرچه زودتر
برنامة اجرايي خود را عملي و تكليف بيش از يكهزار شركت
بزرگ دولتي را مشخص نمايد. علاوه بر اين دولت بايد هرچه
زودتر ساز و كارهاي عملي اصل 44 را كاربردي و موانع و
محدوديتهاي آن را بررسي و با مشورت اشخاص حقيقي و حقوقي،
حداكثر در سال دوم خدمتگزاري خود به اجرا درآورد.
سازمانهاي مردمي (NGO)
دولت فعاليت چشمگيري را در راه اندازي، تشويق، هدايت و
حمايت سازمانهاي مردمي در سال اول خدمت خود نداشت. شايد
مشغله هاي فراوان ملي، دليل اين كم توجهي و يا بي توجهي
باشد كه توجيهي ندارد. غفلت از اين نظارت موجب سوء استفادة
برخي نفوذيها از اين سازمانها خواهد شد.
رابطة كارفرما و كارگر
چالشها و تنشهاي ميان اين دو قشر پس از سالها هنوز
پابرجاست كه آثار آن در سرمايه گذاري، فعاليت كارگاهها،
توليد، اشتغال، بيمه، بيكاري، ناامني شغلي، و ناامني
سرمايه و غيره هويداست. دولت موضع صحيح و قابل قبولي در
قبال شرايط موجود نداشته و به نظر مي رسد اين بخش از
مشكلات جامعه به زمان زيادي نياز ندارد و بايد موضع قطعي
دولت در سال اول اعلام و اجرا مي گرديد. روش آزمون و خطا
به حيثيت دولت صدمه مي زند. اقدامات بايد براساس كارشناسي
انجام گيرد. لكن كوتاه كردن دست رانت خواران، قابل تحسين
است. بويژه اگر مورد استفادة آنان به بيت المال برگردد.
جذب سرمايه ها
نگرانيهايي در ابتداي شكل گيري دولت در جذب سرمايه ها به
دلايل مختلف وجود داشت كه هنوز اين نگرانيها وجود دارد.
شايد دليل اصلي آن نهادينه نشدن موضع و سياست دولت در اين
بخش بوده است و دولت بايد هرچه زودتر اين اعتماد را با ساز
و كارهاي عملياتي و اجراي آن جلب نمايد. وجود ترجيح و
سودآوري، خود مشوق جذب سرمايه است. كما اينكه سرمايه دار
امكان دارد سرماية خود را حتي در قاچاق كه ريسك بالا دارد،
بدليل سود آوري، بكار گيرد.
مفاسد اجتماعي
مواضع اصولي و اصولگرايي دولت در قبال مفاسد اجتماعي
نيازمند اجراي برخي برنامه هاي جامع و همه جانبه نگر است
كه بايد در سال اول، آثار آن را مردم لمس مي كردند و اثر
آن هم بايد در كاهش شاخصها هويدا باشد. و حداقل در سال دوم
خدمتگزاري بايد موضع دولت، عملياتي شود.
حجاب
از دولت اصولگرا انتظار اين است كه با پرهيز از جوگرايي و
القائات مخالفين، اهتمام بيشتري نسبت به اشاعة اين معروف
كه با عمق علاقه و اعتقاد مردم ارتباط دارد، تلاش نمايد و
از اين موضوع غافل نباشد كه دشمنان در تهاجم فرهنگي از بي
حجابي بعنوان ابزار سياسي استفاده كنند. كوتاهي در اين امر
موجب ضرر جامعه است. دستورالعمل شورايعالي انقلاب فرهنگي
بايد اول از بدنة دولت آغاز گردد. مواضع نسنجيدة مسئولين
فرهنگي، نبايد تكرار و عملي شود.
فريضة امر به معروف و نهي از منكر
دولت اصولگرا بايد توجه نمايد كه اين فريضه در ابعاد
اجتماعي تعطيل است و دولت ابزار حكوت اسلامي است كه با
اولويت به اين فرايض بپردازد. بدون شك، پرداختن به اين
فريضه از آرزوهاي دولت است. ولي حداقل در سال دوم خدمت،
اثر برنامه و كارنامة قابل قبولي به مردم و علماي دين
ارائه نمايد.
مبارزه با مفاسد اقتصادي
به نظر مي رسد شتاب حركت دولت در اين رابطه سرعت لازم را
ندارد و دولت با مشغله هاي فراوان نبايد تكليف رانت خواران
نظام را به سالهاي بعد موكول نمايد. اگرچه جهت گيري دولت
مثبت است، ولي كاركردش كافي نبود و انتظار مردم نبايد
طولاني شود.
قانون اساسي
برخي از بخشهاي قانون اساسي هنوز يا تعطيل است و يا فعال
نيست و دولت برنامة اجرايي خويش را در اين رابطه اعلام
ننموده است و بايد هرچه زودتر برنامة خود را اعلام و ساز و
كارهاي اجرايي آن را معرفي نمايد.
ارتباط با مراجع و علما
دولت اصولگرا نيازمند ارتباط مستمر و سازنده با مراجع و
علماي دين است تا همواره از رهنمودهاي آنها براي اصلاح
امور بر توفيقات خود بيفزايد. معدودي از موضعگيريهاي دولت،
باعث نگراني مراجع گرديد كه بايد اين نگرانيها برطرف گردد.
مشورت با علما باعث جلوگيري از چنين مشكلاتي خواهد بود.
مانند جريان حضور بانوان در ورزشگاهها.
شعارهاي انتخاباتي
اهتمام دولت به تحقق شعارهاي انتخاباتي، حتي در كوتاه مدت
قابل تقدير است و قدمهاي مثبتي در اين رابطه برداشته شده
است. بديهي است تحقق كامل شعارها، حتي اگر در ميان مدت
باشد، اعتماد ملت و رهبري را بيش از پيش افزايش مي دهد.
تحرك دانشجويي
اگرچه دانشگاهها از امنيت بيشتري براي كسب فضاي علمي و
پرهيز از تنشهاي سياست زدگي در دورة جديد برخوردار بود،
ولي تلاش دولت براي تشويق دانشجويان به فعاليت صحيح سياسي
و تربيت نيروهاي جوان سياسي تحليل گر و كارشناس و فعال در
همة صحنه ها مورد انتظار است كه بايد عملي گردد. و آثار
مشاركت دانشگاهيان در ادارة امور كشور مشهود و نمايان باشد
و دانشجويان، كادرهاي مديريت آيندة كشور هستند كه بايد جو
سياسي و ... آشنا باشند و ساز و كارهاي آن بايد طراحي و
اجرا گردد.
زنان
در دولت جديد هرچند از شعارهاي تبليغاتي كه ظاهراً به نفع
زنان باشد، پرهيز شده، ولي برنامة مدون و مشخصي كه حاوي
ارتقاء جايگاه زنان در عرصة اجتماعي و مشاركت نهادي آنها
باشد، ارائه نگرديد.
جوانان
تلاشهايي براي مشاركت جوانان و بهره گيري از نيروي جوان از
طرق مختلف در دولت جديد آغاز گرديد كه در جايگاه خود بشرط
استمرار و نظارت، سازنده خواهد بود. ولي چگونگي تحقق
شعارهاي جوان پسند و مفيد، نيازمند طرحهاي جامع و اجرايي
است كه حداكثر بايد در سال دوم خدمتگزاري دولت، عملي شوند.
علاوه براين، آثار عملكرد صندوق مهر رضا(ع) و موضوع ازدواج
و اشتغال جوانان بزودي بايد نمايان شود. مهمترين مشكلات
جوانان تحصيل، شغل، ازدواج و مسكن است كه اگر راهكار عملي
براي آن نباشد، موجب بروز بحران و پديده هاي اجتماعي،
سياسي و امنيتي مي گردد.
خودروسازي
صنعت خودروسازي، مشكلات و موانع و محدوديتهاي ساختاري دارد
كه هنوز برطرف نگرديده است. هزينه و قيمت واقعي دريافتي
خودرو از مردم موجب نارضايتي است. تلاش دولت براي صدور فن
آوري خودروسازي قابل تقدير است ولي اصلاح صنعت خودروسازي و
ارتباط آن با درآمد مردم و مسائل زيست محيطي حداقل انتظاري
است كه بايد در سال اول خدمت دولت اجرا مي گرديد و براي
سال دوم هم هنوز دير نشده است. از رده خارج كردن خودروهاي
فرسوده، ايمن سازي آن، گازسوز كردن آن، خدمات پس از فروش و
صادرات آن بايد رعايت شود.
رشد اقتصادي
به نظر مي رسد با آماري كه دولت ارائه داده است، نرخ رشد
اقتصادي با افزايش چشمگيري روبرو بوده است. آثار اين رشد
در برخي طرحها و بخشها مشهود است. ولي چنانچه رابطة معقول
و مناسبي بين اين نرخ با سطح متوسط درآمد عمومي مردم و
هزينه هاي ماهانه خانوار برقرار نباشد، از ديد عامه مثبت
نخواهد بود و به هرحال آثار نرخ رشد اقتصادي بايد در سبد
خانوار مشخص باشد.
مركز مطالعات و برنامه ريزي
نصر عزيزي
|
