|
بسمه تعالي
بررسي وضعيت كشاورزي كشور
كارگروه اقتصادي مركز مطالعات و برنامه ريزي حزب مؤتلفة
اسلامي در جلسات هفتگي خود كه با حضور صاحب نظران و
كارشنان برگزار مي گردد، موضوع كشاورزي را در دو محور شامل
وضعيت موجود و ارائه راهكارها، مورد بررسي قرار داد. در
اين جلسات، كليات موضوع مورد بحث قرار گرفت و بررسيهاي
تفصيلي كارشناسي در آينده انجام و نتايج آن منتشر خواهد
شد.
بمنظور آگاهي مسئولين و متوليان امر كشاورزي از نتايج
بررسيهاي انجام گرفته، به اهم مطالب مطرح شده در پي اشاره
مي نماييم.
الف ـ بررسي وضع موجود درخصوص مشكلات و موانع و محدوديتها
1. وجود خلاء ارزيابي راهبردها و سياستهاي تدوين شده طي
سالهاي گذشته در بخش كشاورزي.
2. عدم آگاهي عمومي از ارزيابيهاي انجام گرفته در برنامه
هاي مدت دار گذشته در بخش كشاورزي.
3. عدم تعادل ساختاري در تخصيص بهينة اعتبارات در سه بخش
كشاورزي، صنعت و خدمات.
4. عدم بهره برداري و استحصال مناسب از منابع آبي بالقوه و
بالفعل در بخش كشاورزي.
5. عدم تعادل بين سطح زير كشت ديم و آبي.
6. پايين بودن بهره وري در مجموعه هاي مختلف زيرنظر بخش
كشاورزي در زمينه هاي كاشت، داشت و برداشت.
7. پايين بودن سطح استفاده و بهره وري از فن آوري روز در
بخش كشاورزي.
8. عدم تعادل و تناسب در تركيب گونه هاي مختلف توليدي در
زمينه هاي زراعت و باغباني متناسب با نياز كشور.
9. عدم پايداري نظام صادرات و واردات اين بخش و تغييرات در
نحوة نگاه به تعرفه ها و عوايد گمركي بدون مطالبة جامع.
10. مطلوب نبودن نظام تحقيق، توسعه و ترويج در بخش
كشاورزي.
11. عدم استفادة مطلوب از تحقيقات انجام گرفته طي دهه هاي
گذشته.
12. عدم نظارت كافي و مناسب در نحوة تخصيص، واگذاري و
عملكرد اعتبارات بخش كشاورزي.
13. نارسايي در نظام خريدهاي تضميني، بيمة محصولات كشاورزي
و امنيت عمومي توليد.
14. عدم استفاده از نيروي متخصص بخش، كارشناسان و فارغ
التحصيلان در فعاليتهاي كشاورزي.
15. بالا بودن هزينة توليد در هكتار و ناهمگوني سهم هزينه
هاي عوامل توليد.
16. محدوديتهاي مربوط به فرايند پرداخت وامهاي بانك
كشاورزي.
17. عدم حمايت مناسب از صادرات محصولات كشاورزي و عدم
تمهيدات مناسب در اين بخش.
18. تأثير منفي برخي از سياستهاي وارداتي به نظام توليد
تحت عنوان تنظيم بازار.
19. وجود ضعفهاي ساختاري در صنايع وابسته به بخش، بخصوص
صنايع تبديلي.
20. كم توجهي و يا بي توجهي به صنعت بسته بندي و بازاريابي
خارجي.
21. برطرف ننمودن موانع و محدوديتهاي پيوند و اتصال بين دو
بخش كشاورزي و صنعت.
22. عدم استفادة مناسب و عدم اعمال مديريت علمي از ضايعات
كشاورزي.
23. نارسايي در نظام توزيع و شبكة حمل و نقل.
24. مشكلات مربوط به ذخيره سازي كوتاه مدت و ميان مدت
محصولات كشاورزي.
25. پايين بودن نقش كلي عرضه و تقاضا در بخش.
26. پايين بودن سهم آموزش و ترويج در مهارتهاي كشاورزان.
27. انتقال ثروت و مهاجرت از روستا به شهر در بخش كشاورزي.
28. وجود بوروكراسي اداري و مشكلات ايجاد شده براي طرحهاي
بزرگ.
29. ناپايداري اشتغال در بخش كشاورزي.
30. عدم شكل گيري فرهنگ مزرعه داري در بخش كشاورزي.
ب ـ پيشنهادات
1. ايجاد توازن بين اعتبارات تخصيص يافته به بخش كشاورزي
كه حدود 5% و بخش صنعت كه بالاي 50% است.
2. اختصاص يارانه به بخش كشاورزي و كشاورزان جهت تقويت آن.
3. وامهاي اختصاص يافته به بخش كشاورزي خصوصي به كشاورزان
پرداخت شود و به ساير مصارف نرسد.
4. اختصاص اعتبارات براي مهار آبها و جابجايي آب (رساندن
آب به مناطق نيازمند).
5. رفع مشكل قيمت زمين كشاورزي.
6. اشتغال زايي با بخش كشاورزي.
7. اهتمام به صنايع تبديلي و تكميلي و بسته بندي جهت تسخير
بازارهاي جهاني.
8. حمايت بيمه اي مناسب از بخش كشاورزي.
9. نظام مند و به روز كردن آمارها و اطلاعات بخش كشاورزي.
10. تعيين جغرافياي كشت و زرع در هر منطقه، متناسب با نياز
كشور و منطقه و استعداد خاك.
11. تضمين خريد براي همة محصولات كشاورزي.
12. ايجاد اشتغال دوم مانند صنايع دستي، صنايع كوچك و
تبديلي براي كشاورزان در هنگام ركود فعاليت كشاورزي.
13. افزايش بهره وري بيشتر از محصولات توليدي دام و طيور و
كشت و زرع.
14. پرداخت بدهيهاي معوقة چند سالة دولت به بانكها بابت
بيمه هاي كشاورزي تا پرداخت وامهاي كشاورزي فعال شود.
15. كوتاه كردن دست ويژه خواران و رانت خواران از بخش
كشاورزي.
16. حمايت از فارغ التحصيلان كشاورزي جهت اشتغال در بخش
كشاورزي و افزايش بهره وري.
17. برقراري رابطه بين دانشگاهها و كشاورزي.
18. كاهش ضايعات كشاورزي با رفع عوامل آن.
19. ايجاد بخش آموزش كشاورزي در رسانه هاي ملي.
20. حمايت و تضمين صود سرمايه گذاري در بخش كشاورزي و در
روستاها.
21. توسعة روستاها و ايجاد امكانات مورد نياز رفاهي در
روستاها بمنظور جلوگيري از مهاجرت روستائيان به شهرها و
ارتقاء سطح درآمد و زندگي روستائيان.
22. افزايش بهره برداري از وسايل مكانيزه در بخش كشاورزي.
23. پرداخت مطالبات كشاورزان.
24. افزايش اعتبارات سهم تحقيق و پژوهش در بخش كشاورزي
بمنظور توسعة دانش و فناوريهاي نوين و بيوتكنولوژي و
تكنولوژي هسته اي در بخش كشاورزي.
25. هدفگذاري صدور محصولات كشاورزي و دام و طيور، پس از
تأمين نيازهاي داخلي.
26. ارتقاء رشد ارزش افزودة بخش كشاورزي در GDP .
27. صدور اسناد مالكيت زمينهاي كشاورزي.
28. نوسازي باغات.
29. تعامل سازنده و فعال در بخش كشاورزي و صنايع وابسته،
بويژه با قارة افريقا.
كارگروه اقتصادي
مركز مطالعات و برنامه ريزي
ديماه 1385
|
