|
بسمه تعالي
بهره وري، نياز اساسي جامعه
بهره وري يكي از موضوعات
بسيار مهم و اساسي و مورد نياز جامعة ماست كه در جايگاه
خود قرار ندارد. اولويت بخشيدن به مؤلفة بهره وري اهتمام
جمعي كل جامعه را به آيندة بهتر، مطلوب تر، مفيدتر، مؤثرتر
نشان مي دهد. هرچه به مقولة بهره وري بيشتر پرداخته شود،
نتايج بهره برداريها در هر زمينه اي بيشتر و بهتر خواهد
بود و به ميزاني كه جامعه اي موفق شود، نتايج بهره
برداريها در هر زمينه اي بيشتر و بهتر خواهد بود و به
ميزاني كه جامعه اي موفق شود رضايتمندي را در همة عرصه هاي
كار و فعاليت و تلاش و سازندگي ايجاد نمايد، دليلي بر تحقق
بخشي از بهره وري عمومي خواهد بود. ولي چنانچه بهره وري
تخصصي با رويكردهاي مناسب در جامعه محقق شود، سطح رضايت را
مي توان در افق بالاتري مشاهده نمود. با اين مقدمه، توصيه
هاي زير ارائه مي شود:
1ـ باتوجه به سوابق موضوع در كشورهاي پيشرفته و برداشتها و
تعاريف متفاوتي كه از مقولة بهره وري شده، متوليان امور
تلاش نمايند تعاريفي ساده و همگاني و همه جا شمول از بهره
وري را به جامعه معرفي و فضاي ذهني اقشار مختلف جامعه را
با اين موضوع مهم به چالش گذاشت.
2ـ صدا و سيماي جمهوري اسلامي راهبردها و سياستهاي خود را
براي موضوع مهم بهره وري طراحي و با ابداع مناسبترين شيوه
هاي كارشناسي، برنامه اي و هنري، بصورت مستمر و دامنه دار
به اين مهم پرداخته و با ارزيابيهاي پي در پي بازنگري در
كارايي و تكميل كمّي و كيفي برنامه ها و در سطح همة شبكه
هاي صدا و سيما، ميزان موفقيتها را بررسي نمايد. بديهي است
كه بايد همكاريهاي جهت دار و مؤثر و مداوم بين صدا و سيما
و ساير نهادهاي مدني و رسمي وجود داشته باشد.
3ـ براي فرهنگ سازي وزارت آموزش و پرورش و كلية دانشگاهها
و مراكز آموزش عالي و ساير مراكز آموزشي خصوصي و دولتي،
خود را موظف بدانند، مقولة بهره وري را بعنوان فصلي از كتب
و دروس آموزشي اعم از مقاطع پيش دبستاني و ابتدايي تا
دانشگاهي در نظر گرفته و اهداف رفتاري اين درس را در
بسترها و زمينه هاي مختلف اجتماعي پيش بيني نمايند.
4 ـ بهره وري بايد متناسب با سطح فرهنگي و فضاي فكري و
عملكردي اقشار مختلف جامعه در همة شرايط مكاني و شرايط
زماني تعريف شود. به نحوي كه هر فردي از آحاد جامعه تشخيص
و درك مناسب و عملي از مفهوم بهره وري را داشته باشد.
5 ـ دولت بايد عوامل راهبردي و غيرراهبردي ايجادكننده،
استمرار و عملياتي بهره وري را در همة حوزه هاي زندگي
شناسايي، دسته بندي، تعريف و به جامعه معرفي نمايد و نحوة
تأثيرگذاري آنها را تجزيه و تحليل و در فرهنگ سازي شناخت
اين عوامل كوشا باشد.
6ـ عوامل كاهش دهندة بهره وري شناسايي و در حوزه هاي مختلف
تعريف و با برنامه ريزي مناسب اصلاح شوند. بديهي است كه
اين عوامل در دو نوع دسته بندي عوامل نرم افزاري و عوامل
سخت افزاري جاي مي گيرند.
7ـ سازمان ملي بهره وري در حوزة وظايف خود رسالت بسيار
خطيري را بعهده دارد كه بايد ابعاد وسيع و همه جانبة
برنامه هاي تأثيرگذارش مشخص و روزانه به طرق مناسب به
جامعه ارائه شود.
8 ـ بهره وري مانند ساير مقولات جامعه نيازمند برنامه ريزي
مدت دار است. دولت بايد برنامه هاي كوتاه مدت، ميان مدت و
بلندمدت خود را اعلام نمايد و خروجي آن با سه شاخص كمّي،
كيفي و رضايتمندي در مدار ارزيابي قرار مي گيرد.
9ـ از آنجائيكه بهره وري امري فراگير و همه جانبه و وسيع
مي باشد، دولت بايد به نحوي برنامه ريزي كند كه آثار
برنامه هاي اين بخش، در حوزة تغيير رفتاري افراد جامعه
مشخص باشد.
10ـ بسترها و زمينه هاي استقرار بهره وري نظر مشاركت عمومي
مردم در ادارة امور اقتصادي، مالكيت انتقال تملك غير ضروري
دولت به بخش خصوصي، ايجاد انگيزه براي بالابردن سطح كارايي
و غيره بايد فراهم گردد و مسئولان نظام در هر سه قوه بايد
هرچه زودتر برنامه هاي خود را در اين زمينه اعلام نمايند.
11ـ شاخصهاي بهره وري در همة حوزه هاي فعاليت جامعه بايد
اعلام شود. متوليان امور بدون شك و بدون درنگ مسئولند و
بايد شاخصهاي حوزة خود را در ابعاد وسيع تعريف و تدوين و
اعلام نمايند. آنجا كه شاخصهاي تركيبي و يا تلفيقي منشاء
هدايت برنامه ها و كاركردها به بهره وري مناسب مي باشد، به
نحو مقتضي اعلام شود.
12ـ بهره وري مناسب نيازمند ساز و كارهاي رقابتي است. اين
ساز و كارها بايد فراهم شده و توسط متوليان امور به جامعه
معرفي تا زمينه هاي تقاضاي بهتر و برتر و مؤثرتر در جامعه
فراهم شود.
13ـ هيچ وزارتخانه و يا سازمان دولتي و خصوصي و يا كارخانة
صنعتي وجود ندارد كه از حوزة بهره وري كنار باشد. بدون شك
به لحاظ اينكه بهره وري در بطن و ماهيت هر نوع فعاليتي
قرار دارد، سازمانها و نهادها و كارخانه هاي خصوصي و دولتي
بايد تشكيلاتي را در درون خود براي هدايت امور طراحي
نمايند.
14ـ از ديدگاه صاحبنظران در همة عرصه ها و حوزه هاي فعاليت
بهره وري موانع و محدوديتهايي دارد. سازمان ملي بهره وري
بايد با فعاليت گسترده اي با دسته بندي و سطح بندي و
اولويت بندي موانع را شناسايي و راههاي رفع آنها را در
فرايند زماني تعريف شده از طريق مطالعه و اقدام برطرف
نمايد.
15ـ ضمن توجه به تجارب و دستاوردهاي جهاني در زمينة
پيشرفتهاي بهره وري، براي بومي نمودن شاخصها و فرهنگ سازي
رفتاري، بايد الگوهاي لازم از طريق دولت جمهوري اسلامي
مطالعه، طراحي، تدوين و ابلاغ و اجرا شوند و وظيفة هر نهاد
اجتماعي يا دستگاه رسمي و خصوصي اداري مشخص گردد.
16ـ مجلس شوراي اسلامي مناسب است از طريق كميسيونهاي مختلف
كه هركدام در قبال بهره وري وظايفي خواهند داشت و مركز
پژوهشهاي اين مجلس موضوع را بررسي، خلاءهاي قانوني را
برطرف، موانع و محدوديتهاي ساختاري را شناسايي و با
پيشنهاد و تصويب قوانين لازم با همكاري دولت، بخشي از
راههاي ساختاري و اساسي بهره وري را طي نمايد.
17ـ قوة قضائيه از طريق مطالعة آسيب شناسي اين دستگاه بزرگ
و مؤثر با طراحي راهها و شيوه ها و راهبردهاي منجر به
رضايتمندي بالا بخشي از مسير بهره وري را در اين رابطه طي
خواهد نمود. علاوه براين صدور و اجراي احكام عادلانة قضايي
در زمينه هاي مختلف اجتماعي با علم به يقين، بسياري از
موانع و محدوديتهاي بهره وري را در بسترهاي مناسب و سالم
برطرف مي نمايد.
18ـ شايد بسياري از آحاد جامعه با منابع بهبود و يا هدر
دادن عناصر بهره وري ناآشنا باشند. دولت وظيفه دارد با
روشهاي مختلف و آموزشهاي عمومي اين منابع را به مردم معرفي
و ساز و كار به چالش پرداختن با اين مهم را فراهم سازد.
19ـ نهادينه شدن اخلاق كار، نيازمند فضايي است كه اين فضا
با هدايت و برنامه ريزي ايجاد خواهد شد. با اين فرايند
بخشي از مصاديق بهره وري محقق خواهد شد.
20ـ بهترين شاخص اثربخش و كارا در بهره وري، مقولة مديريت
است كه با اصلاح عملي صدها شاخص وابسته به اين موضوع بخش
مهمي از موانع بهره وري برطرف خواهد شد. البته اين هم بايد
توأم با ايجاد فضاي امنيتي كامل و همه جانبه در محيط كار
باشد.
كارگروه اقتصادي
مركز مطالعات و برنامه ريزي
ارديبهشت 86
|
