|
بسمه تعالي
امنيت اخلاقي و اجتماعي، ضرورت هر جامعه
 با
عنايت به لزوم و ضرورت امنيت اخلاقي و اجتماعي در تمام
جوامع به ويژه جوامع متعالي و با توجه به جديت نيروي
انتظامي در برقراري امنيت فراگير و همه جانبه در كشور،
كارگروه اجتماعي به بررسي موضوع امنيت اجتماعي و اخلاقي
پرداخت كه نتايج آن در سه بخش زير ارائه مي گردد.
الف ـ
دلايل لزوم امنيت اخلاقي در جوامع بشري:
مقوله امنيت يكي از مباحث بسيار مهم است كه در شالودة
هر جامعه سالم بدان استوار است. لزوم امنيت در حيطه هاي
مختلف هر جامعه و تحت عناوين مختلف خود را نشان مي دهد.
واژة امنيت را با پسوندهاي مختلف بارها شنيده ايم؛ امنيت
اجتماعي، امنيت اقتصادي، امنيت سرمايه گذاري، امنيت جاني،
امنيت جاده اي و .... اما امنيت اخلاقي مقوله اي است كه
كمتر بدان پرداخته شده است. در خصوص ضرورت امنيت به معناي
كلي آن كافي به نظر مي رسد كه بدانيم حضرت اميرالمؤمنين
عليعليه السلام مي فرمايند : "دو نعمت در بين مردم مجهول
است يكي امنيت و ديگري سلامتي " آري اين دو نعمت بزرگ
مجهول و مغفولند و تا زماني كه از دست نروند مردم قدر آنرا
نمي دانند. جالب اينكه امنيت اخلاقي با سلامت روان افراد
جامعه رابطه تنگاتنگي دارد و به نحوي هر دو نعمت را در بر
مي گيرد. اين فرمايش امام الموحدينعليه السلام همچنين به
اين موضوع اشعار دارد كه قبل از اينكه فاجعه نا امني در
جامعه اتفاق بيافتد واليان حكومت بايد راه علاجي براي حفظ
آن بيانديشند. به عبارت ديگر تاكيد ضمني روايت بر پيشگيري
از ناامني است نه اينكه صبر كنيم تا موضوع اتفاق بيفتد
آنگاه به فكر درمان آن باشيم. دلايل لزوم امنيت اخلاقي را
مي توان ازديدگاه هاي مختلف مورد مداقه قرار داد. از جمله
علوم اسلامي، روان شناسي، جرم شناسي، علوم اجتماعي، جامعه
شناسي و .... كه با توجه به گستردگي موضوع در تمامي ابعاد
و به ويژه علوم اسلامي، در ادامه فقط اشاره اي مختصر به سه
ديدگاه شده است.
1ـ از منظر علوم اسلامي: در اين حيطه مسائل موشكافانه و
زيبايي وجود دارد كه با مراجعه به آنها نيازي به رجوع به
جامعه شناسي، روان شناسي، جرم شناسي، علوم اجتماعي و ...
نمي باشد زيرا جامعيت نگاه اسلام تمام علوم را شامل مي
شود. ما از اين منظر فقط به كلام گهر بار اميرالمؤمنين
بسنده كرديم زيرا غور در اين مباحث در اين مجال مختصر نمي
گنجد. فقط فهرست وار بايد گفت كه از ديدگاه اسلام ازدواج
به موقع، سلامت انعقاد نطفه، تربيت صحيح فرزندان، سلامت
همه جانبه كانون خانواده، سلامت رواني در روابط ميان فردي،
احساس واقعي لذت از زندگي و ..... همه و همه مرهون امنيت
اخلاقي در جامعه است. با برقراري امنيت اخلاقي بسياري از
مشكلات روحي و رواني و تعاملي جوامع قابل حل خواهد بود.
2 ـ از منظر روان شناسي : از اين منظر نيز فقط به يك موضوع
اشاره مي شود. به طور مختصر بايد گفت كه از ديدگاه روان
شناسي فشار هاي رواني (استرس) زيادي مردم جوامع را تهديد
مي كند كه منجر به مشكلات خاص رفتاري و رواني شده و سلامت
رواني افراد جوامع بشري را دچار مخاطره مي كند. اين فشارها
به دو دسته تقسيم مي شود نوع اول عيني و نوع دوم ذهني مي
باشد. فشارهاي نوع اول فشار هايي است كه خارجي، عيني و
محسوس است (مانند فشار رواني بر اثر مشاجره با همسر) و
فشار هاي نوع دوم فشار هايي است كه از تصورات ذهني و بر
مبناي نوع شناخت فرد از موقعيت هاي خارجي بوجود مي آيد
(مانند اينكه زني تصور كند براي شوهرش جذابيت ندارد).
شايان ذكر است كه تحقيقات نشان داده است كه فشار نوع دوم
بيشتر بوده و تخريب بيشتري را نيز موجب مي شود و جالب
اينكه امنيت اخلاقي در جامعه موجب كاهش هر دو نوع فشار
مذكور و در نتيجه افزايش سلامت رواني مي شود.
3 ـ از منظر جرم شناسي : ماهيت علم جرم شناسي، شناسايي
انگيزه هاي مستقيم و غير مستقيم ارتكاب جرم در جامعه است.
از اين منظر همين كافي كه امنيت اخلاقي مي تواند زمينة
بسياري از جرائم اجتماعي را كاهش دهد. حتي اگر بي حجابي و
فساد اخلاقي را جرم ندانيم (كه چنين نيست) مي توان ريشة
بسياري از جرم ها را در فقدان امنيت اخلاقي جستجو نمود.
بنابر اين امنيت اخلاقي از منظر جرم شناسي نيز حائز اهميت
وافر مي باشد.
ب ـ تشريح وضعيت موجود:
نتايج نظر سنجي مركز اطلاعات و آمار شوراي فرهنگي و
اجتماعي زنان حاكي از آن است كه بيش از 80 % معتقدند واجب
بودن حجاب مصونيت مي آورد و نيز آن را دليل احترام به مقام
زن مي دانند و بيش از 75 % معتقدند كه حجاب تحكيم بنيان
خانواده را در پي خواهد آورد. با توجه به اين درصد بالاي
طرفداران به نظر مي رسد تردد اقليت غير معتقد در شهر و
مراكز عمومي بيشتر از اكثريت معتقد است به هر حال اين سؤال
مطرح است كه پس علل رواج بي بند و باري در چيست؟
از آنجا كه جلوگيري از نا امني اخلاقي مرهون عملكرد آحاد
جامعه و تابع شرايط مختلفي مي باشد. به نظر مي رسد كه از
بعد از پيروزي انقلاب اسلامي عوامل زيادي در به مخاطره
افتادن امنيت اخلاقي نقش اساسي داشته است. موارد زير به
عنوان تشريح وضع موجود و عوامل زمينه ساز فقدان امنيت
اخلاقي قابل بررسي است :
1ـ سهل انگاري عمدي يا سهوي در استفاده از روش هاي تبليغي
و ارشادي مناسب در خصوص ترويج حجاب، موضوع تهاجم فرهنگي كه
مهمترين ابزار آن گسترش فساد اخلاقي و به ويژه فساد رفتاري
مي باشد.
2ـ تفاوت در نگرش ها و ديدگاه ها نسبت به مقوله بد حجابي.
به نظر مي رسد خطر تعدد نظر و عمل صاحبان فرهنگ و سياست كه
متوليان فرهنگ عمومي جامعه هستند كمتر از خود اين انحراف
اجتماعي نيست.
3ـ عدم قانونمند شدن مقابله با مصاديق مخاطره انگيز امنيت
اخلاقي.
4ـ عمل به تصميمات انفعالي و برخورد سليقه اي و بعضاً خشن
بعضي ها با برخي مصاديق تهديد كنندة امنيت اخلاقي و ترويج
مدگرايي.
5ـ عدم كار فرهنگي و تبيين اهميت مصاديق امنيت اخلاقي.
6ـ ترويج مدگرايي و تنوع خواهي در ماهواره و دامن زدن به
تنوع طلبي نوع انسان.
7ـ منافع مادي عده اي مادي پرست داخلي و خارجي در ترويج
برخي مصاديق عوامل تهديد كننده امنيت اخلاقي.
8ـ كم توجهي به تنوع طلبي و حس زيبايي دوستي، فقدان برنامه
هاي فراگير، كارا، منسجم و مستمر.
9ـ عدم وحدت رويه دستگاه هاي مربوط.
10ـ ضعف اعتقاد و ايمان در بعضي از زنان و مردان.
11ـ حالت گذار از جامعه اي سنتي به صنعتي و مدرن و وجود
تاخر فرهنگي.
12ـ عدم توان مسئولين فرهنگي در هماهنگ سازي نگرش هاي اصيل
با صنعتي شدن و مدرنيته.
ج ـ پيشنهادها و راهكارها:
1ـ سعي در ارتقاء كاربردي معارف اصيل اسلامي و افزايش
ايمان در جوانان.
2ـ برنامه ريزي آموزشي براي كاهش تاخر فرهنگي در زمينه هاي
اينترنت و ماهواره.
3ـ سعي در مطابقت دادن مظاهر تمدن صنعتي و مدرن با فرهنگ
ناب اسلامي.
4ـ پيگيري جدي موضوع برقراري امنيت اجتماعي و اخلاقي.
5ـ مستمر بودن اين حركت در طي سال و عدم ايجاد وقفه در
اجراي آن.
6ـ اطلاع رساني صحيح در مورد قانون هاي موجود در اين زمينه
براي عامه مردم و به ويژه جوانان.
7ـ سعي در دروني كردن قوانين و مقررات مربوطه به امنيت
اجتماعي و اخلاقي.
8ـ جلوگيري از برخورد هاي سليقه اي و غيرقانوني.
9ـ عدم برخورد خشن و غير انساني با زنان معمولي.
10ـ ساماندهي مدها و هدايت مدگرايي بر مبناي فرهنگ ايراني
اسلامي.
11ـ توجه به تنوع طلبي زنان و برنامه ريزي صحيح و هدايت
شده براي سوق اين خصيصه به اهداف مطلوب و معقول.
12ـ مقابله با فرهنگ بيگانه و نكات منفي غربي وارداتي و
استحاله بر فرهنگ اصيل ايراني و اسلامي.
13ـ با برنامه ريزي صحيح كليه نهاد هاي ذيربط بايد مردم را
نسبت به تحركات فرهنگي دشمن حساس نمود تا آرايش جديدي در
برابر هجوم فرهنگي دشمن تدارك شود.
14ـ عزم ملي براي منزه كردن فرهنگ اصيل ايراني ـ اسلامي از
كليه القائات و شبهات ايجاد شده از سوي غرب.
15ـ تعيين يا تشكيل يك مديريت جامع ، واحد و علمي با اهداف
زير :
• تعيين اصولي نوع برخوردها و جلوگيري از برخورد هاي
چندگانه كه تحت تاثير تفاوت در نگرش ها و ديدگاه ها نسبت
به مقوله بد حجابي و امنيت اجتماعي مي باشد.
• برنامه ريزي و اجراي يكنواخت و پيگيري مستمر موضوع.
• ارائه برنامه هاي دراز مدت و ميان مدت براي قانونمند شدن
تخلفات اخلاقي و اجتماعي بر اساس فرهنگ ايراني و اسلامي از
طريق نهاد هاي قانونگذار.
• سعي در ايجاد وحدت رويه بين دستگاه هاي مرتبط با موضوع
امنيت اجتماعي و اخلاقي.
كارگروه
اجتماعي
مركز مطالعات و برنامه ريزي
مرداد 86
|
